คู่มือการเลือกเชิงเทคนิค อัปเดต สิงหาคม 2569

PAPHAVIN ENGINEERING KNOWLEDGE

วิธีเลือกตะแกรงสำหรับงานป้องกัน เครื่องจักร และพื้นที่อันตราย

คู่มือเลือกตะแกรงสำหรับใช้เป็นแผงกั้นหรือการ์ดป้องกันเครื่องจักร โดยเริ่มจากการประเมินอันตราย จุดเข้าถึง เขตอันตราย ขนาดช่องเปิด ความแข็งแรงของแผง จุดยึด การมองเห็น การระบายอากาศ และการบำรุงรักษา ก่อนเลือกชนิดตะแกรง ดูหลักการเลือกตะแกรงสำหรับงานรับแรง

◷ อ่านประมาณ 8 นาที ⌁ ตะแกรงป้องกันเครื่องจักร ◎ วิศวกร • ฝ่ายผลิต • QA/QC • จัดซื้อ

เริ่มจากการประเมินอันตราย ดูตารางเลือกตะแกรงป้องกัน

เลื่อนเพื่ออ่านต่อ

ARTICLE SCOPE

บทความนี้ครอบคลุม

เริ่มจากหน้าที่ของตะแกรงระบุว่าต้องกรอง ร่อน แยก ป้องกัน รองรับ หรือทำหลายหน้าที่ร่วมกัน

ช่องเปิด • เส้นลวด • พื้นที่เปิดตรวจขนาดช่องเปิด ขนาดลวด จำนวนเมช และพื้นที่เปิดร่วมกันตามหน้าที่

วัสดุ • สภาพแวดล้อม • การติดตั้งพิจารณาสารสัมผัส อุณหภูมิ สภาพแวดล้อม การติดตั้ง และการล้างร่วมกัน

ข้อมูลก่อนขอราคาและตรวจรับใช้แบบ ตัวอย่าง สเปกเดิม ข้อมูลกระบวนการ การทดลอง หรือเกณฑ์ตรวจรับตามความเสี่ยงของงาน

DECISION SUMMARY

เลือกตะแกรงป้องกันจากความเสี่ยงและการเข้าถึง ไม่ใช่จากความหนาเพียงอย่างเดียว

01 · DECISION POINT

หลักการที่ 1

การ์ดป้องกันต้องเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงของเครื่องจักรและเขตอันตราย รวมถึงวิธีที่บุคคลอาจเอื้อม ลอด ปีน หรือเข้าถึง ไม่ใช่เริ่มจากจำนวนเมชหรือขนาดลวด

02 · DECISION POINT

หลักการที่ 2

ขนาดช่องเปิดและระยะห่างจากเขตอันตรายต้องพิจารณาร่วมกันตามมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง ห้ามใช้ค่าระยะเดียวกับทุกเครื่องจักรหรือทุกช่องเปิด

03 · DECISION POINT

หลักการที่ 3

ความแข็งแรงของแผงป้องกันขึ้นกับชนิดตะแกรง ขนาดลวด กรอบ จุดยึด ช่วงรองรับ แรงกระแทก และสภาพติดตั้งจริง ไม่ใช่คุณสมบัติของผืนตะแกรงเพียงอย่างเดียว

04 · DECISION POINT

หลักการที่ 4

การ์ดแบบเปิดได้อาจต้องใช้อุปกรณ์อินเตอร์ล็อก (Interlocking Device) ตามการประเมินความเสี่ยงและแนวทางของมาตรฐานเครื่องจักร ไม่ควรใช้ตะแกรงเป็นตัวแทนระบบควบคุมความปลอดภัย

เริ่มจากการประเมินอันตราย ไม่ใช่ขนาดเมช

ตะแกรงป้องกันเครื่องจักรทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกัน เพื่อช่วยขัดขวางการเข้าถึงจุดหนีบ จุดตัด ชิ้นส่วนหมุน จุดปฏิบัติงาน หรือบริเวณที่มีชิ้นส่วน/เศษวัสดุกระเด็น การเลือกจึงต้องเริ่มจากชนิดอันตรายและรูปแบบการเข้าถึงที่คาดการณ์ได้

มาตรฐาน ISO 14120 กำหนดหลักทั่วไปของการออกแบบและเลือกการ์ด ส่วน ISO 13857 ให้กรอบเรื่องระยะปลอดภัยเพื่อป้องกันการเอื้อมถึงเขตอันตราย ทั้งสองเรื่องต้องใช้ร่วมกับการประเมินความเสี่ยงของเครื่องจักร

หลักตัดสินใจ:

กำหนดเขตอันตราย → ประเมินวิธีเข้าถึง → เลือกชนิดการ์ด → กำหนดช่องเปิดและตำแหน่งติดตั้ง → ตรวจความแข็งแรงและจุดยึด → พิจารณาการเปิดซ่อม/อินเตอร์ล็อก → กำหนดวิธีตรวจรับและบำรุงรักษา งานป้องกันไม่ควรเลือกจากจำนวนเมชหรือช่องเปิดเพียงค่าเดียว ต้องพิจารณาขนาดวัตถุที่ต้องกัน แรงกระแทก ระยะรองรับ วิธีติดตั้ง การกัดกร่อน และความสามารถในการตรวจสอบหรือทำความสะอาดร่วมกัน

หากต้องการเปรียบเทียบตะแกรงลวดสานกับแผ่นเจาะรูสำหรับทำแผงกั้น ควรแยกประเด็นด้านช่องเปิด ความแข็งแรง น้ำหนัก การมองเห็น และวิธีติดตั้งออกจากกันก่อนตัดสินใจ

ตารางตัดสินใจเลือกตะแกรงสำหรับงานป้องกันเครื่องจักร

สถานการณ์	ความเสี่ยงหลัก	สิ่งที่ต้องกำหนด	ชนิดโครงสร้างที่ควรพิจารณา	สิ่งที่ต้องยืนยัน
กั้นชิ้นส่วนหมุน/จุดหนีบ	มือ แขน เสื้อผ้า หรือสิ่งของเข้าถึงชิ้นส่วนเคลื่อนที่	ขนาดช่องเปิด ตำแหน่งแผง ระยะจากเขตอันตราย ความแข็งแรงและจุดยึด	ตะแกรงเชื่อม ตะแกรงลวดสานแข็ง หรือแผ่นเจาะรูตามข้อกำหนดของระบบ	มาตรฐานระยะปลอดภัย การประเมินความเสี่ยง ความแข็งแรงของกรอบ และการไม่สร้างอันตรายใหม่
ป้องกันเศษ/ชิ้นส่วนกระเด็น	วัตถุอาจทะลุหรือทำให้แผงเสียรูป	ขนาด/พลังงานของวัตถุ ทิศทางการกระเด็น ระยะติดตั้ง และการยึดแผง	โครงสร้างช่องเปิดและกรอบที่ผ่านการประเมินแรงกระแทกของงานจริง	การทดสอบหรือข้อมูลเชิงกลของ ชุดประกอบ; ห้ามใช้ขนาดลวดเพียงอย่างเดียว
พื้นที่ต้องมองเห็นเครื่องจักร	ต้องป้องกันแต่ยังต้องสังเกตการทำงาน	ช่องเปิด ความโปร่งใส แสงสะท้อน ระยะมอง และความแข็งแรง	ตะแกรงเชื่อมหรือลวดสานที่ให้ช่องเปิดตาม safety-distance ข้อกำหนด	การมองเห็นจริงและความเสี่ยงการเอื้อมผ่านช่อง
การ์ดต้องเปิดเพื่อซ่อม/ทำความสะอาด	เปิดการ์ดแล้วบุคคลอาจเข้าถึงเขตอันตรายหรือเครื่องเริ่มทำงาน	วิธีเปิด ระยะเวลาเข้าถึง พลังงานค้าง และความจำเป็นของอินเตอร์ล็อก	การ์ดแบบเปิดได้ร่วมกับอุปกรณ์อินเตอร์ล็อกเมื่อการประเมินความเสี่ยงกำหนด	ISO 14119, ISO 14118 และระบบควบคุมความปลอดภัยของเครื่อง
พื้นที่อุณหภูมิสูง/กัดกร่อน	แผงเสื่อม ความแข็งแรงลด หรือเกิดขอบคม/หลุด	อุณหภูมิ สารสัมผัส คลอไรด์ ความชื้น และรอบตรวจ	สแตนเลสหรือวัสดุที่เหมาะกับสภาพแวดล้อม พร้อมโครงยึดที่เข้ากันได้	วัสดุจริง จุดเชื่อม/ยึด การขยายตัว และแผนตรวจสภาพ
รั้วกั้นพื้นที่/แนวป้องกันรอบเครื่อง	บุคคลเข้าถึงจากหลายทิศทาง รวมถึงช่องใต้/เหนือแผงและจุดเปิด	ความสูง การเข้าถึงผ่านช่อง/ขอบ ประตู จุดยึดพื้น และเส้นทางหนี	ระบบรั้วตะแกรงแบบโมดูลาร์พร้อมประตู/อินเตอร์ล็อกตามความเสี่ยง	ขอบเขตทั้งระบบ ไม่ใช่เฉพาะ panel mesh

ปัดหรือเลื่อนตารางซ้าย–ขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม โดยคอลัมน์สถานการณ์จะคงอยู่กับที่

อ่านตารางอย่างไร: เริ่มจากชนิดอันตรายและวิธีเข้าถึง แล้วค่อยกำหนดช่องเปิด ตำแหน่งการ์ด ความแข็งแรง และระบบเปิด/อินเตอร์ล็อก ตารางนี้ไม่ใช้แทนการประเมินความเสี่ยงของเครื่องจักร

หมายเหตุ: ห้ามกำหนด “ระยะปลอดภัยมาตรฐานเดียว” สำหรับทุกตะแกรง ขนาดช่องเปิดและระยะจากเขตอันตรายต้องอ้างมาตรฐานที่เหมาะสมกับรูปแบบการเข้าถึงและผลการประเมินความเสี่ยง

วัสดุและการกัดกร่อนของแผงป้องกัน

หลักการ: วัสดุของแผง กรอบ จุดเชื่อม และอุปกรณ์ยึดต้องเหมาะกับสภาพแวดล้อมและรักษาความสมบูรณ์ตลอดรอบตรวจ

การกัดกร่อนและสภาพแวดล้อม

ตรวจความชื้น คลอไรด์ สารเคมี อุณหภูมิ และการล้างทำความสะอาดก่อนเลือกเกรดสแตนเลสหรือวัสดุของทั้งแผง

กรอบ จุดเชื่อม และอุปกรณ์ยึด

ความแข็งแรงของแผงขึ้นกับกรอบ สลัก พุก จุดเชื่อม และช่วงรองรับ ต้องประเมินร่วมกับผืนตะแกรง

การตรวจสภาพตามอายุใช้งาน

กำหนดเกณฑ์รอยแตก ลวดขาด การเสียรูป จุดยึดคลาย การกัดกร่อน และขอบคม เพื่อซ่อมหรือเปลี่ยนก่อนสูญเสียหน้าที่ป้องกัน

ช่องเปิด ระยะปลอดภัย และการเข้าถึงเขตอันตราย

ช่องเปิดของตะแกรงและระยะห่างจากเขตอันตรายเป็นตัวแปรคู่กัน การ์ดที่ช่องเล็กอาจติดใกล้กว่าได้ในบางกรณี ขณะที่ช่องใหญ่ต้องใช้ระยะมากขึ้นตามเงื่อนไขของมาตรฐาน แต่ค่าจริงต้องอ่านจากมาตรฐานที่เกี่ยวข้องและการประเมินความเสี่ยง

กรอบกำหนดขนาดและรูปทรงเพื่อความปลอดภัย (Safety ขนาดและรูปทรง)

รูปแบบการเข้าถึง + ขนาดช่องเปิด + ระยะจากเขตอันตราย + ขอบ/ช่องใต้การ์ด + ความสูง/ตำแหน่ง

ตรวจการเอื้อมผ่านช่อง การเอื้อมเหนือ/รอบขอบ และการเข้าถึงจากด้านล่างตามรูปแบบการ์ด
ใช้ ISO 13857 หรือข้อกำหนดที่ใช้กับเครื่องจักรนั้นเพื่อเลือกระยะปลอดภัย บทความนี้ไม่สร้างค่าระยะทดแทนมาตรฐาน
หากใช้ประตูหรือแผงเปิดได้ ให้ประเมินความจำเป็นของอินเตอร์ล็อกและการป้องกันการเริ่มทำงานโดยไม่คาดคิด

คำศัพท์สำคัญของการ์ดป้องกันเครื่องจักร

เขตอันตราย (Hazard Zone)

การ์ดแบบยึดอยู่กับที่ (Fixed Guard)

การ์ดที่ยึดในตำแหน่งและต้องใช้เครื่องมือหรือวิธีที่กำหนดเพื่อถอดตามการออกแบบ

การ์ดแบบเปิดได้ (Movable Guard)

การ์ดที่เปิดหรือเคลื่อนย้ายได้โดยไม่ต้องถอดทั้งหมด และอาจต้องใช้อุปกรณ์อินเตอร์ล็อกตามการประเมินความเสี่ยง

อุปกรณ์อินเตอร์ล็อก (Interlocking Device)

อุปกรณ์ที่สัมพันธ์กับการ์ดเพื่อควบคุมเงื่อนไขการทำงานของเครื่อง ตามหลักการของ ISO 14119

ระยะปลอดภัย (Safety Distance)

ระยะที่ใช้ร่วมกับขนาดช่องเปิดและรูปแบบการเข้าถึงเพื่อช่วยป้องกันการเอื้อมถึงเขตอันตรายตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

จุดปฏิบัติงาน (Point of Operation)

หากเอกสารหรือใบเสนอราคาใช้ชื่อการค้า “ตะแกรงเมทสแตนเลส” ให้ยืนยันชนิดผลิตภัณฑ์ วัสดุ ขนาด และรายละเอียดทางเทคนิคตามสเปกก่อนสั่งซื้อ

บริเวณที่เครื่องจักรกระทำงานกับวัสดุ ซึ่งอาจต้องมีมาตรการป้องกันเฉพาะตามชนิดเครื่องและข้อกำหนดที่ใช้

มาตรฐานและขอบเขตข้อมูลที่ใช้ยืนยัน

งานป้องกันเครื่องจักรต้องใช้หลักฐานด้านความปลอดภัยของเครื่องจักรโดยตรง ไม่ใช้ตารางเมชหรือข้อมูลผลิตภัณฑ์แทนข้อกำหนดเรื่องการ์ด ระยะปลอดภัย หรืออินเตอร์ล็อก

แหล่งอ้างอิง	ใช้รองรับ	เกี่ยวข้องกับ	ไม่ใช้ยืนยัน	ขอบเขต
ISO 12100:2010	หลักการประเมินความเสี่ยงและการลดความเสี่ยงของเครื่องจักร	การเริ่มต้นเลือกมาตรการป้องกัน	ขนาดช่องเปิดหรือระยะเฉพาะของการ์ดโดยตรง	ใช้เป็นกรอบ การประเมินความเสี่ยง / การลดความเสี่ยง
ISO 14120:2015	ข้อกำหนดทั่วไปสำหรับการออกแบบ สร้าง และเลือก การ์ดแบบยึดอยู่กับที่/แบบเปิดได้	รูปแบบและคุณลักษณะของการ์ด	ข้อกำหนดของ อุปกรณ์อินเตอร์ล็อก	ISO 14120 ระบุว่า interlocking devices อยู่ใน ISO 14119
ISO 13857:2019	ระยะปลอดภัยเพื่อป้องกันการเอื้อมถึงเขตอันตรายด้วยแขน/ขา	การ์ดหรือโครงสร้างป้องกันที่ใช้ระยะและช่องเปิด	อันตรายทุกประเภทหรือการปีนข้ามโดยอัตโนมัติ	ใช้ตามเงื่อนไขและ ขอบเขตกลุ่มผู้ใช้งาน ของมาตรฐาน
ISO 14119:2024	หลักการออกแบบและเลือกอุปกรณ์อินเตอร์ล็อกที่สัมพันธ์กับการ์ด	การ์ดแบบเปิดได้ที่มีอินเตอร์ล็อก	ความแข็งแรงเชิงกลของแผงตะแกรง	ใช้เมื่อระบบต้องมี อุปกรณ์อินเตอร์ล็อก
OSHA 29 CFR 1910.212	ข้อกำหนดทั่วไปด้าน การป้องกันเครื่องจักร ในสหรัฐอเมริกา	การป้องกัน จุดปฏิบัติงาน, จุดหนีบ, ชิ้นส่วนหมุน และเศษกระเด็น	การรับรองว่าสเปกตะแกรงใดผ่าน ISO โดยอัตโนมัติ	ใช้ตามเขตอำนาจและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ปัดหรือเลื่อนตารางซ้าย–ขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม โดยคอลัมน์แรกจะคงอยู่กับที่

หมายเหตุ: มาตรฐานเครื่องจักรมีขอบเขตเฉพาะและอาจมีมาตรฐานประเภท C ของเครื่องนั้นเพิ่มเติม ผู้ใช้งานควรตรวจข้อกำหนดที่ใช้กับเครื่องจักรและเขตอำนาจจริงก่อนอนุมัติแบบ

ความแข็งแรง การมองเห็น และการระบายอากาศต้องพิจารณาร่วมกัน

ความแข็งแรงของชุดแผง

ขนาดลวดหรือความหนาวัสดุเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ต้องตรวจกรอบ จุดยึด ช่วงรองรับ แรงกระแทก การสั่น และวิธีติดตั้งของทั้ง ชุดประกอบ

การมองเห็นและการตรวจเครื่อง

ช่องเปิดที่โปร่งช่วยมองเห็น แต่ต้องไม่ทำให้บุคคลเอื้อมถึงเขตอันตราย ควรทดลองมุมมองจริงจากตำแหน่งผู้ปฏิบัติงาน

การระบายอากาศและเศษกระเด็น

ช่องเปิดมากช่วยการระบายอากาศ แต่ลดความสามารถในการกั้นวัตถุบางขนาด จึงต้องประเมินทิศทางและลักษณะสิ่งกระเด็นร่วมกับ ข้อกำหนดด้านการระบายความร้อน/การระบายอากาศ

เลือกชนิดตะแกรงตามหน้าที่ของแผงป้องกัน

ตะแกรงเชื่อมสแตนเลส

เหมาะกับแผงที่ต้องการช่องเปิดคงรูปและทำกรอบเป็นแผงได้สะดวก แต่ต้องออกแบบลวด จุดเชื่อม กรอบ และจุดยึดให้รับสภาวะจริง

ตะแกรงลวดสานถัก (Crimped Wire Mesh)

เหมาะกับงานที่ต้องการลวดขนาดใหญ่หรือโครงสร้างสานที่คงรูป แต่ต้องตรวจขนาดช่องเปิด ช่วงรองรับ และความสามารถรับแรงของชุดแผง

แผ่นเจาะรูสแตนเลส

เหมาะเมื่อการใช้แผ่นต่อเนื่องและรูเจาะตรงกับข้อกำหนดของการ์ด อาจให้ความแข็งและการกั้นเศษต่างจากตะแกรงลวด จึงควรเปรียบเทียบกับงานจริง

หลักแยกขอบเขต: หากโหลดหรือแรงกระแทกเป็นตัวแปรหลัก ให้ตรวจ คู่มือเลือกตะแกรงสำหรับงานรับแรงและรองรับน้ำหนัก เพิ่มเติมก่อนล็อกขนาดลวดและช่วงรองรับ

เปรียบเทียบโครงสร้าง

หากต้องเลือกระหว่างลวดสานกับแผ่นเจาะรู ให้ดู แนวทางเลือกตะแกรงตามหน้าที่และโครงสร้าง โดยพิจารณาความแข็ง ช่องเปิด น้ำหนัก การมองเห็น และวิธีติดตั้งร่วมกัน

การติดตั้ง การเปิดซ่อม และการตรวจสภาพ

หน้าที่ป้องกันอาจสูญเสียได้จากจุดยึดคลาย การโก่ง ช่องเปิดเปลี่ยน การกัดกร่อน หรือการถอดการ์ดระหว่างซ่อม จึงต้องกำหนดการตรวจสภาพและขั้นตอนคืนเครื่องหลังบำรุงรักษา

ก่อนติดตั้ง: ตรวจตำแหน่งเขตอันตราย ขนาดช่องเปิด ระยะติดตั้ง กรอบ จุดยึด ขอบคม และทิศทางการเปิดของประตู/แผง
ระหว่างใช้งาน: ตรวจการโก่ง ลวดขาด รอยเชื่อมแตก พุก/สลักหลวม การกัดกร่อน และช่องว่างที่เกิดขึ้นรอบขอบหรือใต้แผง
ก่อนเปิดการ์ดเพื่อซ่อม: ใช้มาตรการป้องกันการเริ่มทำงานโดยไม่คาดคิดและควบคุมพลังงานตามระบบ/ข้อกำหนดของเครื่องจักร
หลังซ่อม: ตรวจว่าการ์ด อินเตอร์ล็อก จุดยึด และอุปกรณ์ที่ถอดออกถูกคืนสภาพก่อนอนุญาตให้เดินเครื่อง
การทบทวนเป็นระยะ: ตรวจว่าการเปลี่ยนเครื่องมือ กระบวนการ อุปกรณ์เสริม หรือเส้นทางเข้าถึงใหม่ไม่ได้ทำให้บุคคลเข้าถึงเขตอันตรายผ่านช่องเดิมได้

ลำดับเลือกตะแกรงป้องกัน 7 ขั้นตอน

ใช้ลำดับนี้:

1) ระบุอันตรายและเขตอันตราย → 2) ประเมินวิธีเข้าถึง → 3) เลือกการ์ดแบบยึดอยู่กับที่หรือแบบเปิดได้ → 4) กำหนดช่องเปิดและตำแหน่งตามมาตรฐาน → 5) เลือกตะแกรง กรอบ และจุดยึด → 6) ประเมินอินเตอร์ล็อก การซ่อม และการป้องกันการเริ่มทำงานโดยไม่คาดคิด → 7) กำหนดวิธีตรวจรับและตรวจสภาพ

เกณฑ์ก่อนอนุมัติสเปกตะแกรงป้องกัน

ก่อนอนุมัติควรมีแบบระบุตำแหน่ง การ์ด, เขตอันตราย, ขนาดช่องเปิด/ขนาดและรูปทรง, ระยะติดตั้ง, ชนิดตะแกรง, ขนาดลวด/ความหนา, กรอบ, จุดยึด, ประตู/อินเตอร์ล็อกเมื่อมี, วัสดุ, วิธีติดตั้ง และเกณฑ์ตรวจรับที่อ้างมาตรฐานหรือผลการประเมินความเสี่ยง

เมื่อใดควรทำต้นแบบจำลอง (Mock-up) หรือทดสอบหน้างาน

ควรทำต้นแบบหรือทดสอบเมื่อช่องเปิด การมองเห็น การเข้าถึง ความแข็งแรง การกระเด็น หรือวิธีเปิดซ่อมมีความเสี่ยงสูงและไม่สามารถยืนยันได้เพียงจากแบบหรือข้อมูลชิ้นส่วน

ทดสอบการเข้าถึงและมุมมอง

ตรวจตำแหน่งผู้ปฏิบัติงาน จุดเอื้อม ช่องใต้/ขอบ และมุมมองที่ต้องใช้ทำงาน โดยไม่ใช้การทดลองแทนข้อกำหนดระยะปลอดภัย

ทดสอบความแข็งแรงของ ชุดประกอบ

หากมีแรงกระแทกหรือโหลดเฉพาะ ให้ทดสอบ/ยืนยันแผงพร้อมกรอบและจุดยึด ไม่ทดสอบเฉพาะผืนตะแกรง

ทดสอบการเปิดซ่อมและคืนเครื่อง

จำลองขั้นตอนเปิดการ์ด การแยกพลังงาน/อินเตอร์ล็อก การเข้าถึง การปิดการ์ด และการเริ่มเดินเครื่องใหม่ เพื่อให้การบำรุงรักษาไม่สร้างช่องโหว่ใหม่

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการเลือกตะแกรงป้องกันเครื่องจักร

ข้อผิดพลาด	ความเสี่ยง	แนวทางที่ถูกต้อง
เลือกจากขนาดลวดหนาอย่างเดียว	แผงอาจยังเอื้อมผ่านได้หรือกรอบ/จุดยึดอ่อนกว่าผืนตะแกรง	เริ่มจาก hazard/access แล้วตรวจ ขนาดและรูปทรง และ ชุดประกอบ strength
ใช้ขนาดช่องเปิดโดยไม่ตรวจระยะจากเขตอันตราย	บุคคลอาจเอื้อมถึงชิ้นส่วนอันตรายผ่านช่องได้	ใช้ ขนาดช่องเปิด ร่วมกับ ระยะปลอดภัย ตามมาตรฐานและ การประเมินความเสี่ยง
ทำประตูเปิดได้โดยไม่มีการประเมิน อินเตอร์ล็อก	เปิดการ์ดแล้วเครื่องอาจยังเคลื่อนที่หรือเริ่มทำงานได้	ประเมิน ISO 14119/14118 และ ระบบควบคุม ที่เกี่ยวข้อง
มองข้ามช่องใต้แผง ขอบ และรอยต่อ	เกิดเส้นทางเข้าถึงใหม่แม้ แผงตะแกรง หลักถูกต้อง	ตรวจ แนวรอบ, ช่องว่างจากพื้น, corner, ช่องว่างประตู และ ช่องเปิดเพื่อการซ่อมบำรุง ทั้งระบบ

หมายเหตุ: การเลือกตะแกรงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของ ระบบป้องกันอันตราย ต้องตรวจความสัมพันธ์กับเครื่องจักร พฤติกรรมผู้ใช้ ระบบควบคุม และขั้นตอนบำรุงรักษา

เช็กลิสต์ข้อมูลสำหรับใบขอราคา/ใบสั่งซื้อ (RFQ/PO) ตะแกรงป้องกัน

ชนิดเครื่องจักรและอันตราย: จุดหนีบ จุดตัด ชิ้นส่วนหมุน การกระเด็น หรือเขตที่ห้ามเข้าถึง
ตำแหน่งเขตอันตรายและรูปแบบที่บุคคลอาจเอื้อม ลอด อ้อม ปีน หรือเข้าถึง
ชนิดการ์ด: แบบยึดอยู่กับที่ แบบเปิดได้ ประตู/แผง และความจำเป็นของอุปกรณ์อินเตอร์ล็อก
ขนาดช่องเปิด จำนวนเมชหรือขนาดและรูปทรง ขนาดลวดหรือความหนา และระยะติดตั้งจากเขตอันตราย
ชนิดตะแกรง: ตะแกรงเชื่อม ตะแกรงลวดสานถัก/ตะแกรงสาน แผ่นเจาะรู หรือโครงสร้างอื่นที่ผ่านการประเมิน
วัสดุ/เกรดสแตนเลส กรอบ พุก สลัก จุดเชื่อม และการป้องกันการกัดกร่อน
แรงกระแทก โหลด การสั่น ช่วงรองรับ และข้อมูลความแข็งแรงของชุดแผงเมื่อเป็นเกณฑ์สำคัญ
ข้อกำหนดการมองเห็น การระบายอากาศ การกั้นเศษ และการทำความสะอาด
ขั้นตอนเปิดซ่อม การป้องกันการเริ่มทำงานโดยไม่คาดคิด การตรวจอินเตอร์ล็อก และการคืนการ์ดก่อนเดินเครื่อง
มาตรฐาน/ข้อกำหนดที่ใช้ วิธีตรวจรับ เอกสาร และรอบตรวจสภาพหลังติดตั้ง

คำถามที่พบบ่อย

ตะแกรงป้องกันเครื่องจักรควรเริ่มเลือกจากขนาดเมชหรือไม่?

ไม่ควร ควรเริ่มจากการประเมินอันตราย รูปแบบการเข้าถึง และตำแหน่งเขตอันตราย แล้วจึงกำหนดขนาดช่องเปิด ระยะติดตั้ง และโครงสร้างของการ์ด

ช่องเปิดของตะแกรงป้องกันควรมีขนาดเท่าไร?

ไม่มีค่าขนาดเดียวที่เหมาะกับทุกเครื่อง ต้องพิจารณาขนาดช่องเปิดร่วมกับระยะจากเขตอันตรายและรูปแบบการเอื้อมตามมาตรฐาน เช่น ISO 13857 และข้อกำหนดของเครื่องจักรนั้น

ใช้ตะแกรงลวดหนามากแล้วถือว่าปลอดภัยได้หรือไม่?

ไม่ได้ ความปลอดภัยขึ้นกับขนาดและรูปทรง ตำแหน่งการ์ด กรอบ จุดยึด ช่วงรองรับ แรงกระแทก/โหลด และการเข้าถึง ไม่ใช่ขนาดลวดเพียงอย่างเดียว

การ์ดแบบเปิดได้ต้องมีอุปกรณ์อินเตอร์ล็อกทุกกรณีหรือไม่?

ต้องพิจารณาจากการประเมินความเสี่ยงและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ISO 14119 ให้หลักการสำหรับอุปกรณ์อินเตอร์ล็อก แต่การใช้งานจริงขึ้นกับเครื่องจักรและระบบควบคุม

ISO 14120 กับ ISO 13857 ต่างกันอย่างไร?

ISO 14120 ให้ข้อกำหนดทั่วไปในการออกแบบและเลือกการ์ด ส่วน ISO 13857 ให้ค่าระยะปลอดภัยเพื่อป้องกันการเอื้อมถึงเขตอันตรายภายใต้เงื่อนไขของมาตรฐาน

ควรยืนยันขนาดช่องเปิดและระยะปลอดภัยของการ์ดจากอะไร?

ต้องอ้างอิงการประเมินอันตราย มาตรฐานความปลอดภัยที่ใช้กับเครื่องจักร และแบบการติดตั้งจริง โดยพิจารณาขนาดช่องเปิดร่วมกับระยะจากเขตอันตรายและโอกาสการเข้าถึง

ตะแกรงเชื่อมกับตะแกรงสานอะไรเหมาะกับการ์ดป้องกันเครื่องจักรมากกว่า?

ขึ้นกับขนาดช่องเปิด ความคงรูป กรอบ/ระบบรองรับ แรงกระแทก/โหลด ความสามารถในการผลิต และการบำรุงรักษา ไม่มีชนิดเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกเครื่อง

แผ่นเจาะรูใช้แทนตะแกรงลวดได้หรือไม่?

อาจใช้ได้เมื่อผ่านข้อกำหนดเดียวกันด้านการป้องกันการเข้าถึง ความแข็งแรง การมองเห็น การระบายอากาศ และการติดตั้ง ควรเปรียบเทียบเป็นชุดแผง ไม่ใช่จากวัสดุอย่างเดียว

ควรตรวจตะแกรงป้องกันอะไรหลังติดตั้ง?

ตรวจช่องเปิด ตำแหน่ง ระยะ จุดยึด การโก่ง ขอบคม ประตู/อินเตอร์ล็อก ช่องรอบขอบ/ใต้แผง และทดสอบขั้นตอนเปิดซ่อม/คืนเครื่องตามข้อกำหนด

เมื่อใดควรทำต้นแบบหรือทดสอบแผงจริง?

เมื่อมีความไม่แน่นอนด้านการเข้าถึง การมองเห็น แรงกระแทก การติดตั้ง หรือขั้นตอนซ่อม และเมื่อข้อมูลของชิ้นส่วนไม่เพียงพอที่จะยืนยันสมรรถนะของชุดแผง

แหล่งอ้างอิง

แหล่งอ้างอิงต่อไปนี้ใช้ประกอบข้อมูลในบทความ การสั่งซื้อจริงให้ยึดสเปกที่ตกลงในใบเสนอราคา แบบงาน หรือข้อกำหนดของโครงการ

ขอบเขตมาตรฐานที่ใช้ในบทความ

ISORisk Assessment

ISO 12100:2010

หลักการประเมินและลดความเสี่ยงของเครื่องจักร ใช้เป็นกรอบก่อนกำหนดมาตรการป้องกันและการ์ด ปัจจุบัน ISO ยังระบุฉบับ 2010 เป็นฉบับตีพิมพ์ที่ใช้อยู่ แต่มีสถานะ To be revised และมี ISO/DIS 12100.3 อยู่ระหว่างพัฒนา จึงไม่ถือร่าง DIS เป็นมาตรฐานตีพิมพ์แทนจนกว่าจะมีฉบับใหม่ประกาศใช้

แหล่งข้อมูล: ISO

ดูแหล่งอ้างอิง ↗