SUS304 คืออะไร? รู้จักสแตนเลสเกรดยอดนิยมสำหรับตะแกรงสแตนเลสและงานอุตสาหกรรม

Industrial Materials Knowledge Center

SUS304 คือสแตนเลสออสเทนนิติก (Austenitic Stainless Steel) ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก มีจุดเด่นด้านการทนต่อการกัดกร่อน ความแข็งแรง ความสามารถในการขึ้นรูป และความปลอดภัยสำหรับงานสัมผัสอาหาร จึงถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม เคมี เวชภัณฑ์ ห้องปฏิบัติการ และงานกรองด้วยตะแกรงสแตนเลสทุกประเภท

สำหรับผู้ที่กำลังเลือกใช้ตะแกรงสแตนเลส การเข้าใจคุณสมบัติของ SUS304 ถือเป็นพื้นฐานสำคัญ เพราะวัสดุที่เลือกมีผลต่ออายุการใช้งาน ความสามารถในการป้องกันสนิม ความสะอาดของผลิตภัณฑ์ และต้นทุนในระยะยาวของฝ่ายจัดซื้อในองค์กร

SUS304 คืออะไร

SUS304 คือชื่อเรียกเกรดสแตนเลสมาตรฐานของประเทศญี่ปุ่นตามมาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standards) โดยมีองค์ประกอบหลักที่สำคัญต่อโครงสร้างโลหะวิทยาและคุณสมบัติทางวิศวกรรมดังต่อไปนี้

  • Chromium (Cr) เป็นส่วนผสมสำคัญประมาณ 18%
  • Nickel (Ni) ผสมอยู่ประมาณ 8%
  • Iron (Fe) เป็นธาตุโลหะส่วนประกอบหลักเนื้อพื้น
  • Carbon ในระดับต่ำมาก (Low Carbon)

หลายคนจึงเรียกสแตนเลสเกรดนี้ว่า 18-8 Stainless Steel เนื่องจากมีสัดส่วนของโครเมียม 18% และนิกเกิล 8% เป็นแกนร่วมที่สำคัญ

โครเมียมเป็นธาตุสำคัญที่ทำหน้าที่ทำปฏิกิริยากับอ๊อกซิเจนเพื่อสร้างฟิล์มบาง ๆ บนผิวโลหะ หรือที่เรียกว่า Passive Layer ซึ่งคุณสมบัติพิเศษนี้จะช่วยป้องกันการเกิดสนิมและสามารถฟื้นฟูสภาพฟิล์มได้เองเมื่อพื้นผิวเกิดรอยขีดข่วนเล็กน้อย ส่งผลให้วัสดุโครงสร้าง SUS304 มีความทนทานต่ออิทธิพลการกัดกร่อนสูงกว่าเหล็กกล้าคาร์บอนและวัสดุโลหะทั่วไปเป็นอย่างมาก


SUS304 อยู่ในกลุ่มสแตนเลสประเภทใด

วัสดุวิศวกรรม SUS304 ถูกจัดโครงสร้างทางโลหะวิทยาให้อยู่ในกลุ่ม Austenิติก สแตนเลส (Austenitic Stainless Steel) ซึ่งถือเป็นตระกูลกลุ่มสแตนเลสที่มีสถิติปริมาณการใช้งานสูงที่สุดในโลก โดยคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 70% ของปริมาณความต้องการใช้วัสดุสแตนเลสในทุกระบบอุตสาหกรรมรวมกัน


องค์ประกอบทางเคมีของ SUS304

ตารางวิเคราะห์สัดส่วนทางเคมีเชิงลึกของโครงสร้างสแตนเลสเกรดยอดนิยมสูงสุดในงานผลิตอุตสาหกรรม:

ธาตุสารประกอบ
ปริมาณโดยประมาณ
บทบาทและหน้าที่เชิงวิศวกรรม
Chromium (Cr)
18% – 20%
สร้างชั้นฟิล์มป้องกันสนิมและการกัดกร่อน (Passive Layer)
Nickel (Ni)
8% – 10.5%
เพิ่มความเหนียวแน่น ทนทานต่อแรงกระแทก และเสริมแรงต้านการกัดกร่อน
Carbon (C)
≤ 0.08%
รักษาความแข็งแรงเชิงกลและช่วยควบคุมไม่ให้โครงสร้างเปราะหักง่าย
Manganese (Mn)
≤ 2%
เพิ่มความสามารถในกระบวนการผลิตและการขึ้นรูปร้อนของเนื้อโลหะ
Silicon (Si)
≤ 1%
ช่วยในกระบวนการหลอมและไล่ออกซิเจนในขั้นตอนการผลิตสแตนเลส
Iron (Fe)
Balance
เป็นโครงสร้างเนื้อโลหะพื้นฐาน (Base Metal) ของวัสดุ
* ระบบรองรับการปัดหน้าจอสมาร์ตโฟน (ปัดขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

ความสมดุลขององค์ประกอบทางเคมีเหล่านี้ส่งผลโดยตรงให้วัสดุ SUS304 มีสัดส่วนความแข็งแรง ความเหนียว และความเสถียรในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการนำมาดึงเป็นเส้นลวดขนาดเล็กเพื่อถักทอเป็น ตะแกรงเมชสแตนเลส คุณภาพสูง

คุณสมบัติเด่นของ SUS304

เหตุผลที่ผู้เชี่ยวชาญระดับสากลและโรงงานอุตสาหกรรมต่างเลือกใช้ SUS304 มาจากคุณลักษณะทางกายภาพเชิงลึกดังตารางข้อสรุปชุดนี้:

ด้านคุณสมบัติ
รายละเอียดความสามารถเชิงวิศวกรรม
การต้านทานสนิม
ให้ผลลัพธ์ดีเยี่ยมในสภาพแวดล้อมทั่วไป ชั้นบรรยากาศ และไอความชื้นปกติ
การต้านทานการกัดกร่อน
ทนต่อกรดอินทรีย์ สารอาหาร น้ำสะอาด และสารเคมีที่ไม่มีฤทธิ์รุนแรงสูง
ความยืดหยุ่นขึ้นรูป
สามารถทำกระบวนการ พับ ดัด รีดเรียบ ปั๊มเจาะรู และเชื่อมประสานได้อย่างดีเยี่ยม
ความสะอาดพื้นผิว
ล้างทำความสะอาดคราบออกง่าย ลดโอกาสการสะสมของสิ่งสกปรกและแบคทีเรีย
Food Grade
เหมาะสำหรับประยุกต์ใช้งานในสายการผลิตอาหาร ยา และเครื่องดื่ม
อายุการใช้งาน
ยาวนานคุ้มค่าต่อต้นทุนการลงทุนอย่างมากเมื่อใช้งานภายใต้สภาพแวดล้อมที่ระบุสเปกไว้ถูกต้อง
* ระบบรองรับการปัดหน้าจอสมาร์ตโฟน (ปัดขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

เหตุใด SUS304 จึงนิยมใช้กับตะแกรงสแตนเลส

ผลิตภัณฑ์ประเภทตะแกรงกรองอุตสาหกรรมเป็นอุปกรณ์ที่ต้องทำงานภายใต้แรงเค้นเชิงกลอย่างต่อเนื่อง ทั้งแรงดึงในการขึงตึง แรงสั่นสะเทือนสม่ำเสมอ และการสัมผัสกับของเหลวอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นวัสดุที่ใช้ผลิตจึงต้องมีคุณสมบัติครบถ้วนทั้งด้านความแข็งแรงและความทนทาน

โลหะสแตนเลสเกรด SUS304 สามารถตอบโจทย์เหล่านี้ได้เป็นอย่างดี จึงถูกเลือกใช้ในการผลิตตะแกรงสแตนเลสหลากหลายประเภทจากทางพาราฟิน ได้แก่:


งานอุตสาหกรรมที่นิยมใช้ SUS304

ด้วยคุณสมบัติที่สมดุล SUS304 จึงถูกนำไปใช้งานในหลายระบบอุตสาหกรรม ได้แก่ อุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมเครื่องดื่ม อุตสาหกรรมยา เครื่องสำอาง และระบบลำเลียงวัตถุดิบ

สำหรับการเลือกตะแกรงให้เหมาะกับการใช้งาน ควรพิจารณาร่วมกับขนาดช่องเปิดสุทธิ (Mesh), ขนาดความโตเส้นลวด (Wire Diameter), สัดส่วนพื้นที่เปิดรวม (Open Area) และพิกัดกรองในหน่วยความละเอียด (Micron) เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด

คุณสมบัติทางกายภาพและเชิงกลของ SUS304

เจาะลึกค่าสเปกทางวิศวกรรมเชิงกลที่เป็นตัวกำหนดขีดความสามารถการรับแรง ความเหนียวแน่น และพิกัดความทนทานต่อสภาวะความเค้นในการใช้งานจริงของโครงสร้างโลหะ SUS304:

เกณฑ์คุณสมบัติเชิงกล
ค่าพิกัดพารามิเตอร์อ้างอิงเฉลี่ย
Density
ประมาณ 7.93 g/cm³
Melting Point
1,400 °C – 1,450 °C
Tensile Strength
ประมาณ 515 MPa
Yield Strength
ประมาณ 205 MPa
Hardness
ประมาณ 70 – 95 HRB
Elongation
ประมาณ 40%
* ระบบรองรับการปัดหน้าจอสมาร์ตโฟน (ปัดขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

SUS304 ทนสนิมได้อย่างไร

หลายคนเข้าใจว่าสแตนเลสเป็นวัสดุที่ "ไม่เป็นสนิมเลย" แต่ในความเป็นจริง สแตนเลสทุกเกรดสามารถเกิดการกัดกร่อนได้ หากใช้งานในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม

เหตุผลที่ SUS304 มีความทนทานต่อสนิมสูง เป็นเพราะโครเมียมในเนื้อโลหะจะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ เกิดเป็นชั้นฟิล์มบางที่เรียกว่า Passive Layer ซึ่งทำหน้าที่ป้องกันการเกิดสนิมบนพื้นผิวโลหะ เมื่อเกิดรอยขีดข่วนเล็กน้อย ชั้นฟิล์มนี้สามารถสร้างตัวขึ้นใหม่ได้เอง จึงช่วยยืดอายุการใช้งานของวัสดุได้อย่างมาก

ข้อควรรู้สำคัญ
Passive Layer จะทำงานได้ดีเมื่อมีออกซิเจนเพียงพอ หากใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีคลอไรด์สูง เช่น น้ำทะเล หรือสารเคมีที่มีเกลือเข้มข้น ควรพิจารณาเลือกใช้สเปกเกรดพรีเมียม SUS316 แทน

SUS304 ทนสารเคมีได้มากน้อยเพียงใด

SUS304 สามารถทนต่อสารเคมีได้ดีในหลายสภาวะ โดยเฉพาะสารละลายทั่วไปที่พบในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้ควรพิจารณาความเข้มข้น อุณหภูมิ และระยะเวลาสัมผัสของสารเคมีร่วมด้วย:

ประเภทสารละลาย
ระดับความเหมาะสมและประสิทธิภาพต้านทาน
น้ำสะอาด
★★★★★ (ยอดเยี่ยมที่สุด ปลอดภัยยาวนาน)
อาหารทั่วไป
★★★★★ (ยอดเยี่ยมที่สุด ไม่ทำปฏิกิริยาเจือปน)
นมและเครื่องดื่ม
★★★★★ (ยอดเยี่ยมผ่านเกณฑ์สุขอนามัย)
กรดอินทรีย์อ่อน
★★★★☆ (ดีมาก สามารถรองรับหน้างานได้ดี)
ด่างทั่วไป
★★★★☆ (ดีมาก ทนทานกระบวนการผลิตได้เสถียร)
น้ำทะเล
★★☆☆☆ (ระดับต่ำ มีความเสี่ยงต่อการผุกร่อนแบบหลุมลึก)
คลอไรด์เข้มข้น
☆☆☆☆☆ (ไม่แนะนำเด็ดขาด แผ่นฟิล์มผิวจะเสียหายทันที)
* ระบบรองรับการปัดหน้าจอสมาร์ตโฟน (ปัดขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

หากต้องใช้งานกับน้ำทะเล โรงงานอาหารทะเล หรือสารเคมีที่มีความรุนแรงเข้มข้นสูง ควรปรับเปลี่ยนสเปกไปเลือกใช้สแตนเลสเกรด SUS316 เพื่อเพิ่มความทนทานต่อการกัดกร่อน


SUS304 ทนความร้อนได้หรือไม่

SUS304 สามารถใช้งานที่อุณหภูมิสูงได้ดี และยังคงคุณสมบัติทางกลไว้ได้ในระดับหนึ่ง จึงเหมาะกับงานที่มีความร้อน เช่น เตาอบ ระบบลำเลียงอาหาร และเครื่องจักรอุตสาหกรรมทั่วไป

  • ทนความร้อนสภาวะต่อเนื่องได้ประมาณ 870°C
  • ทนความร้อนเป็นช่วงๆ ได้ถึงประมาณ 925°C
  • ไม่สูญเสียค่าความแข็งแรงเชิงกลได้ง่ายในอุณหภูมิใช้งานทั่วไป

ข้อดีของ SUS304

  • ทนสนิมดีมากในสภาพแวดล้อมและไอความชื้นทั่วไป
  • ผ่านเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดสำหรับงาน Food Grade
  • ผิวเรียบเนียนละเอียด ล้างทำความสะอาดง่าย ลดการสะสมของสิ่งสกปรก
  • เนื้อโลหะเชื่อมประสานประกอบโครงสร้างเชิงกลได้ง่ายมาก
  • ดึงขึ้นรูปเชิงกลได้ดีเยี่ยม เหมาะนำมาทอโครงสร้างเส้นลวด
  • ราคาคุ้มค่าและสมเหตุสมผลที่สุดเมื่อเทียบกับประสิทธิภาพที่ได้รับ

ข้อจำกัดของ SUS304

  • ไม่เหมาะสำหรับนำไปวางติดตั้งสัมผัสหน้างานน้ำทะเลโดยตรง
  • มีสถิติเกิดการกัดกร่อนแบบรูพรุน (Pitting Corrosion) หากเจอกลุ่มสารคลอไรด์
  • ไม่แนะนำให้ใช้ในพื้นที่ชายฝั่งทะเลเพราะเสี่ยงต่อการเกิดคราบชารั่ว (Tea Staining)

สำหรับข้อมูลการทนกระบวนการผุกร่อน สามารถเปิดอ่านเพิ่มได้ที่ คู่มือการทนสนิมและการกัดกร่อนของสแตนเลส


SUS304 กับ SUS316 ต่างกันอย่างไร

ตารางวิเคราะห์ความต่างแบบ Matrix เพื่อการระบุเลือกซื้อสเปกวัสดุอุตสาหกรรมในองค์กร:

หัวข้อเปรียบเทียบ
เกรดมาตรฐาน SUS304
เกรดต้านทานสูง SUS316
การทนสนิม
ดีมากในสภาพแวดล้อมทั่วไป
ดีเยี่ยมเป็นพิเศษในทุกสภาพอากาศ
สารคลอไรด์
ระดับปานกลาง (เสี่ยงเกิดจุดด่าง)
ระดับสูงมากเนื่องจากมีโมลิบดีนัมผสม
น้ำทะเล
ไม่แนะนำ (เสียหายชำรุดเร็ว)
เหมาะสมและรองรับงานได้ตรงจุด
ระดับราคา
ประหยัด คุ้มค่าในงานทั่วไป
สูงกว่าตามเกณฑ์ธาตุส่วนผสมพรีเมียม
งานอาหารทั่วไป
เหมาะมากและเป็นวัสดุหลัก
เหมาะมาก (มักเจาะจงใช้ในไลน์สารเค็มรสจัด)
* ระบบรองรับการปัดหน้าจอสมาร์ตโฟน (ปัดขวาเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

รายละเอียดการเปรียบเทียบในเชิงวิศวกรรมวัสดุเพิ่มเติม สามารถติดตามได้ที่บทความแยก SUS304 กับ SUS316 ต่างกันอย่างไร

คำแนะนำในการเลือกระบุสเปกวัสดุอุตสาหกรรม

การจัดซื้อวัสดุตะแกรงกรองอุตสาหกรรมที่มีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องสอดคล้องกับพฤติกรรมการผลิตจริง โดยแผนกวิศวกรรมควรพิจารณาปัจจัยรูปแบบลักษณะงานร่วมกับการถักทอผ้าสไลด์คัดแยกขนาด:


หมวดหมู่คลังความรู้และสารบบบทความแนะนำ (Knowledge Center)

ร่วมเจาะลึกมิติข้อมูลวิศวกรรมเพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและอายุการใช้งานชิ้นส่วนอุปกรณ์ในองค์กรของท่านผ่านลิงก์ความรู้ภายใน:

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ SUS304 (FAQ)

1. SUS304 คืออะไร?

SUS304 คือสแตนเลสเกรดออสเทนนิติกตามมาตรฐาน JIS ของประเทศญี่ปุ่น มีส่วนผสมของโครเมียมประมาณ 18% และนิกเกิลประมาณ 8% จึงได้รับความนิยมอย่างมากในงานอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม ยา เครื่องจักร และตะแกรงสแตนเลส

2. SUS304 เป็น Food Grade หรือไม่?

ใช่ SUS304 เป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม เนื่องจากมีความทนทานต่อการกัดกร่อน ผิวเรียบ ทำความสะอาดง่าย และไม่ทำปฏิกิริยากับอาหารในสภาวะการใช้งานทั่วไป

3. SUS304 เป็นสนิมหรือไม่?

SUS304 มีความทนทานต่อการเกิดสนิมสูงกว่าวัสดุเหล็กทั่วไปมาก แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่เกิดสนิมเลย หากใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีคลอไรด์สูง น้ำทะเล หรือสารเคมีที่รุนแรง ก็สามารถเกิดการกัดกร่อนได้

4. SUS304 ใช้งานกลางแจ้งได้หรือไม่?

สามารถใช้งานกลางแจ้งได้ดีในสภาพแวดล้อมทั่วไป แต่หากอยู่ใกล้ชายทะเลหรือพื้นที่ที่มีไอเกลือ ควรล้างทำความสะอาดเป็นระยะ หรือเลือกใช้ SUS316 เพื่อเพิ่มความทนทาน

5. SUS304 กับ SUS316 ต่างกันอย่างไร?

SUS316 มีส่วนผสมของโมลิบดีนัม (Molybdenum) เพิ่มเข้ามา ทำให้ทนต่อการกัดกร่อนจากคลอไรด์และน้ำทะเลได้ดีกว่า ส่วน SUS304 มีราคาประหยัดกว่าและเหมาะกับการใช้งานทั่วไป

ต้องการเลือกซื้อตะแกรงอุตสาหกรรมให้ตอบโจทย์องค์กรท่าน?
ทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุศาสตร์จาก Paphavin พร้อมดูแลและให้บริการคำปรึกษาแก่ฝ่ายจัดซื้อและองค์กรอุตสาหกรรมในด้านการคำนวณขนาดและเลือกสเปกเนื้อผิวผลิตภัณฑ์ให้คุ้มค่าและยาวนานที่สุด