โรงงานอาหารเสริมควรเลือกใช้ถาดร่อน Test Sieve ขนาดกี่ Mesh?
ถ้าไม่เคยเลือก Mesh มาก่อน ให้เริ่มจากสิ่งที่ต้องการคัดก่อน สำหรับ Test Sieve ในชุดขนาดมาตรฐานที่ใช้ในบทความนี้ เลข Mesh/No. สูงขึ้นจะมีช่องเปิดเล็กลง หน้านี้ช่วยเลือกช่วง 20–200 Mesh เพื่อทดลองเบื้องต้น ก่อนยืนยันขนาดช่องเปิดและมาตรฐานที่ใช้จริง
เลื่อนเพื่ออ่านต่อMesh คืออะไร? เข้าใจง่ายใน 1 นาที
20–40 Mesh → คัดก้อน / ผงหยาบ
40–80 Mesh → ผงทั่วไป
80–120 Mesh → ผงละเอียด
100–200 Mesh → งานตรวจผงละเอียดมาก / ควบคุมคุณภาพ (QC)
สำหรับคนที่เพิ่งเริ่ม ให้จำภาพรวมว่า ในชุด Test Sieve ที่อ้างอิงในหน้านี้ เลขต่ำมีช่องเปิดใหญ่กว่า และ เลขสูงมีช่องเปิดเล็กกว่า เช่น No.20 มีช่องเปิด 850 µm ขณะที่ No.100 มีช่องเปิด 150 µm
ผงจะผ่านหรือค้างอย่างไร? อนุภาคที่มีขนาดเล็กกว่าช่องเปิดมีโอกาสผ่านได้ แต่ผลจริงยังขึ้นกับรูปร่างอนุภาค การจับตัวเป็นก้อน ความชื้น ปริมาณตัวอย่าง และวิธีร่อน จึงไม่ควรตัดสินจาก Mesh เพียงอย่างเดียว
Micron (µm) และ mm ช่วยอะไร? เป็นหน่วยขนาดช่องเปิดโดยตรง โดย 1,000 µm = 1 mm เช่น 150 µm = 0.15 mm จึงเหมาะสำหรับใช้ยืนยันสเปกมากกว่าอาศัยเลข Mesh อย่างเดียว
| เบอร์ตะแกรง (Sieve No./Mesh) | ขนาดช่องเปิดอ้างอิง ASTM E11 | เทียบเป็นมิลลิเมตร | ระดับความละเอียดโดยภาพรวม | แนวทางเริ่มทดลอง |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 850 µm | 0.850 mm | หยาบ | คัดก้อนหรือผงหยาบ |
| 40 | 425 µm | 0.425 mm | หยาบ–กลาง | ผงค่อนข้างหยาบถึงผงทั่วไป |
| 60 | 250 µm | 0.250 mm | กลาง | ผงทั่วไป |
| 80 | 180 µm | 0.180 mm | ค่อนข้างละเอียด | ผงทั่วไปถึงผงละเอียด |
| 100 | 150 µm | 0.150 mm | ละเอียด | ผงละเอียด / งานเปรียบเทียบควบคุมคุณภาพ |
| 120 | 125 µm | 0.125 mm | ละเอียดขึ้น | ผงละเอียดมากขึ้น |
| 200 | 75 µm | 0.075 mm | ละเอียดมาก | งานตรวจผงละเอียดมาก / ควบคุมคุณภาพ (QC) |
สำคัญ: ค่า 850, 425, 250, 180, 150, 125 และ 75 µm ในตารางเป็นขนาดช่องเปิดอ้างอิงของ ASTM E11 สำหรับ sieve designations ที่แสดง ส่วนช่วง 20–40, 40–80, 80–120 และ 100–200 Mesh เป็นแนวทางเริ่มทดลองของบทความนี้ ไม่ใช่ข้อกำหนดจาก ASTM, ISO หรือ อย. และไม่ควรใช้เป็นเกณฑ์ QC โดยอัตโนมัติ
1) อยากให้ผงผ่านง่ายขึ้น → ลด Mesh
2) อยากคัดละเอียดขึ้น → เพิ่ม Mesh
3) Mesh สูงสุดไม่ใช่ดีที่สุดเสมอ → ต้องดูว่าร่อนจริงได้หรือไม่
ไม่มีสเปกเลย เริ่มเลือก Mesh จากตรงไหน?
ถ้าเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่และยังไม่มีสเปกเดิม ให้เริ่มจาก “ต้องการให้ตะแกรงทำอะไร” ก่อน ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากชื่อวัตถุดิบ
| ต้องการทำอะไร | เริ่มทดลอง | ถ้าผลยังไม่ตรง | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| คัดก้อน / ผงหยาบ | 20–40 Mesh | ถ้าของดีค้างมาก ให้ลด Mesh | เหมาะเป็นจุดเริ่มต้น |
| ผงทั่วไป | 40–80 Mesh | หยาบเกินไปเพิ่ม Mesh; ผ่านยากลด Mesh | ช่วงใช้งานทดลองกว้าง |
| ต้องการผงละเอียด | 80–120 Mesh | ดูทั้งความละเอียดและความเร็วในการร่อน | ควรทดลองกับของจริง |
| ตรวจผงละเอียดมาก / QC | 100–200 Mesh | อาจใช้หลายถาดร่วมกัน | ต้องยืนยันวิธีทดสอบ/สเปก |
วิธีทดลองแบบง่าย
- เลือก 2–3 ขนาดใกล้กัน เช่น 60, 80 และ 100 Mesh หรือ 80, 100 และ 120 Mesh
- ใช้ผงตัวอย่างปริมาณเท่ากันทุกครั้ง
- ร่อนด้วยเวลาและวิธีเดียวกัน
- ดูว่าผง “ค้างด้านบน” และ “ผ่านลงล่าง” มากน้อยแค่ไหน
- เลือกขนาดที่ให้ความละเอียดตามต้องการ แต่ยังร่อนง่ายและไม่ตันเกินไป
หมายเหตุ: วิธีนี้ใช้เพื่อหา “จุดเริ่มต้น” และเปรียบเทียบเบื้องต้น ไม่ใช่วิธีทดสอบ QC อย่างเป็นทางการ หากจะใช้เป็นเกณฑ์ตรวจรับสินค้า ต้องกำหนดวิธีทดสอบและเกณฑ์รับให้ชัดเจน
ตัวอย่างกรณีศึกษา: เลือก Mesh แบบเห็นภาพ
โรงงานต้องการคัดก้อนออกก่อนนำผงไปขั้นตอนถัดไป แต่ยังไม่ต้องการคัดละเอียดมาก
แนวทางทดลอง: เริ่มเปรียบเทียบ 20, 30 หรือ 40 Mesh ตามขนาดก้อนที่พบจริง
ถ้า 40 Mesh ทำให้ผงดีค้างมากเกินไป ให้ลองลดเป็น 30 หรือ 20 Mesh
สิ่งที่ต้องดู: ต้องคัดก้อนออกได้ โดยไม่ทำให้ผงดีสูญเสียมากเกินไป
สูตรเดิมยังไม่มีข้อกำหนด Mesh ชัดเจน ฝ่ายผลิตต้องการหาช่วงที่ร่อนง่ายและให้ผงดูสม่ำเสมอขึ้น
แนวทางทดลอง: เปรียบเทียบ 60, 80 และ 100 Mesh ด้วยตัวอย่างปริมาณเท่ากัน
ถ้า 100 Mesh ร่อนช้ามาก แต่ 80 Mesh ให้ผลเพียงพอ อาจเลือก 80 Mesh เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการทดลองต่อ
สิ่งที่ต้องดู: ความละเอียดที่ได้ เทียบกับเวลาร่อนและการอุดตัน
เลขดูใกล้กัน แต่ 120 Mesh มีช่องเปิดเล็กกว่า จึงไม่ควรอนุมัติแทนกันทันที
แนวทางทดลอง: เทียบ ขนาดช่องเปิด (Opening Size), ทดลองกับวัตถุดิบเดิม และดูว่าปริมาณที่ผ่าน/ค้างเปลี่ยนหรือไม่
สิ่งที่ต้องดู: ถ้า 120 Mesh ทำให้ผงผ่านน้อยลงหรือใช้เวลานานขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ก็ไม่ควรถือว่าแทน 100 Mesh ได้เพียงเพราะเลขใกล้กัน
หมายเหตุ: ตัวอย่างทั้ง 3 กรณีเป็นสถานการณ์สมมติสำหรับช่วยตัดสินใจเบื้องต้น ผลจริงขึ้นกับวัตถุดิบ ความชื้น รูปร่างอนุภาค วิธีร่อน และเงื่อนไขของโรงงาน
20, 40, 60, 80, 100, 120 และ 200 Mesh ต่างกันอย่างไร?
อย่าดูเฉพาะเลข Mesh ให้ดู ขนาดช่องเปิด (Opening Size) ร่วมด้วย เพราะเลขที่ดูใกล้กันอาจมีขนาดช่องต่างกันพอที่จะทำให้ผลการร่อนเปลี่ยน
20–40 Mesh = กลุ่มหยาบ
40–80 Mesh = ผงทั่วไป
80–120 Mesh = กลุ่มละเอียด
100–200 Mesh = งานตรวจผงละเอียดมาก / ควบคุมคุณภาพ (QC)
ถ้าผงผ่านยากเกินไป ควรทำอย่างไร?
ลอง ลด Mesh ลงหนึ่งช่วง เช่น 120 → 100 หรือ 100 → 80 Mesh แล้วเปรียบเทียบใหม่ เพราะ Mesh ต่ำลงมีช่องใหญ่ขึ้นและช่วยให้ผงผ่านง่ายกว่า
ถ้าอยากคัดให้ละเอียดขึ้น ควรทำอย่างไร?
ลอง เพิ่ม Mesh ทีละช่วง เช่น 60 → 80 → 100 Mesh แล้วดูว่าได้ความละเอียดตามต้องการหรือไม่ โดยไม่ทำให้การร่อนช้าหรือตันมากเกินไป
Mesh สูงที่สุดดีที่สุดหรือไม่?
ไม่เสมอไป ถ้า 100 Mesh ให้ความละเอียดตามต้องการและร่อนง่ายอยู่แล้ว การเพิ่มเป็น 200 Mesh อาจทำให้ผงผ่านยากขึ้นโดยไม่เพิ่มประโยชน์ให้กับงานจริง
ก่อนสั่ง Test Sieve ต้องดูอะไรอีกนอกจาก Mesh?
- ขนาดช่องเปิด (Opening Size): ใช้ค่า µm หรือ mm ยืนยันสเปก เช่น ASTM E11 No.100 = 150 µm ไม่ควรใช้เลข Mesh อย่างเดียว
- ขนาดกรอบถาด: ต้องเข้ากับเครื่องเขย่า ชุดถาด และความสูงที่ใช้งานจริง
- วัสดุ 304 หรือ 316: เลือกตามวัตถุดิบ สารทำความสะอาด คลอไรด์ อุณหภูมิ และข้อกำหนดของโรงงาน โดยทั่วไป 316 ทนการกัดกร่อนแบบรูเข็มในสภาพที่มีคลอไรด์ได้ดีกว่า 304 แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกงานต้องใช้ 316
- ใช้ทดลองหรือใช้ควบคุมคุณภาพ (QC): ถ้าใช้เป็นเกณฑ์ตรวจรับหรือวิธีทดสอบที่ควบคุม ต้องระบุขนาดช่องเปิด มาตรฐาน วิธีร่อน เวลา ปริมาณตัวอย่าง และเกณฑ์ยอมรับให้ชัด
- เอกสารและการตรวจสอบ: หากต้องการใบรับรอง การตรวจสอบ หรือการสอบเทียบ ต้องระบุให้ชัดก่อนสั่งซื้อ เพราะ Test Sieve แต่ละรายการอาจมีระดับเอกสารไม่เท่ากัน
Test Sieve กับตะแกรงที่อยู่ในเครื่องผลิตเหมือนกันไหม?
ไม่ใช่อุปกรณ์ชนิดเดียวกันโดยอัตโนมัติ Test Sieve ใช้ตรวจหรือจำแนกขนาดอนุภาคของตัวอย่างภายใต้วิธีทดสอบที่กำหนด ส่วนตะแกรงในเครื่องผลิตเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการและต้องรองรับอัตราการไหล แรงสั่น โหลดใช้งาน การอุดตัน และการทำความสะอาด
แม้จะเรียก 100 Mesh เหมือนกัน ก็ต้องตรวจขนาดช่องเปิด ขนาดลวด รูปแบบการสาน วัสดุ ความแข็งแรง และวิธีติดตั้งแยกต่างหากก่อนใช้แทนกัน
ตัวอย่างจากตารางตะแกรงเมชสแตนเลส PEL-201
ตารางด้านล่างเป็น ตัวอย่างจาก PEL-201 สำหรับตะแกรงลวดสานสแตนเลสอุตสาหกรรม เพื่อให้เห็นว่าเลข Mesh เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ เพราะเมื่อขนาดลวดต่างกัน ขนาดช่องเปิดและพื้นที่เปิดก็เปลี่ยนได้
| จำนวนเมช | หมายเลขลวด (อ้างอิง SWG) | ขนาดลวด | ขนาดช่องเปิด | พื้นที่เปิด |
|---|---|---|---|---|
| 20 Mesh | 30 | 0.31 mm | 0.96 mm | 57.1% |
| 40 Mesh | 37 | 0.172 mm | 0.463 mm | 53.2% |
| 60 Mesh | 38 | 0.152 mm | 0.271 mm | 41.0% |
| 80 Mesh | 40 | 0.121 mm | 0.197 mm | 38.4% |
| 100 Mesh | 42 | 0.101 mm | 0.153 mm | 36.3% |
| 120 Mesh | 44 | 0.081 mm | 0.131 mm | 38.2% |
| 150 Mesh | 46 | 0.061 mm | 0.108 mm | 40.8% |
| 200 Mesh | 47 | 0.051 mm | 0.076 mm | 35.8% |
ข้อสังเกต: PEL-201 เป็นตารางอ้างอิงสำหรับตะแกรงลวดสานอุตสาหกรรมแบบช่องสี่เหลี่ยม และบางจำนวน Mesh มีได้มากกว่าหนึ่งขนาดลวด จึงอาจมี Opening และ Open Area ต่างกันได้ ค่าในตารางนี้เป็นตัวอย่างรายการจาก PEL-201 ไม่ใช่ค่าตายตัวประจำ Mesh
สำหรับ Test Sieve: อย่านำ Opening จาก PEL-201 ไปใช้แทนค่าของ Test Sieve โดยตรง เพราะ Test Sieve ต้องตรวจตามมาตรฐานที่ระบุ เช่น ASTM E11 หรือ ISO 3310 การแยกสองระบบนี้ช่วยป้องกันการสั่งผิดสเปกระหว่าง “ถาดร่อนทดสอบ” กับ “ตะแกรงลวดสานในเครื่องผลิต”
Mesh เลขใกล้กัน ใช้แทนกันได้ไหม?
ไม่ควรถือว่าใช้แทนกันได้ทันที เพราะ Mesh ที่เลขใกล้กันยังมีขนาดช่องเปิดต่างกัน หากเป็นสเปกที่ฝ่ายควบคุมคุณภาพอนุมัติแล้ว ต้องประเมินผลกระทบและผ่านขั้นตอนอนุมัติการเปลี่ยนแปลงของโรงงานก่อน
| กรณี | ตอบแบบง่าย | ควรทำอะไร |
|---|---|---|
| 80 Mesh ↔ 100 Mesh | ใกล้กันแต่ไม่เท่ากัน | เทียบ 180 µm กับ 150 µm และทดลองกับผงจริง |
| 100 Mesh ↔ 120 Mesh | ไม่ควรเปลี่ยนทันที | 120 Mesh ช่องเล็กกว่า อาจร่อนช้าหรือละเอียดเกินไป |
| 100 Mesh → 200 Mesh | ต่างกันมาก | ประมาณ 150 µm เหลือ 75 µm ควรทดลองใหม่ |
| Mesh เท่ากัน แต่ ขนาดช่องเปิด/มาตรฐานต่างกัน | อย่าถือว่าเท่ากัน | ยืนยัน µm/mm และมาตรฐานก่อน |
| Test Sieve → ตะแกรงในเครื่องผลิต | ไม่แทนตรง ๆ | ต้องตรวจลวด ความแข็งแรง การติดตั้ง และโหลดใช้งาน |
สรุป: ถ้าสเปกเดิมไม่มีสินค้า ให้หา Mesh ที่ใกล้เคียงได้เพื่อ “ทดลองเทียบ” แต่ก่อนอนุมัติแทนกันต้องดู ขนาดช่องเปิด (Opening Size) วัตถุประสงค์ของการร่อน และผลจริงกับวัตถุดิบ
คำถามที่คนเริ่มต้นถามบ่อย
1. ถ้าไม่รู้สเปกเดิมเลย ควรเริ่มจากกี่ Mesh?
เริ่มจากหน้าที่ของการร่อนก่อน แล้วเลือก 2–3 ขนาดใกล้กันมาทดลอง เช่น ผงทั่วไปอาจเริ่ม 60/80/100 Mesh จากนั้นเทียบปริมาณผ่าน ปริมาณค้าง เวลา และการอุดตัน
2. 100 Mesh ละเอียดกว่า 80 Mesh ใช่หรือไม่?
ใช่ในชุดขนาด ASTM E11 ที่อ้างอิงในหน้านี้: No.80 = 180 µm และ No.100 = 150 µm ดังนั้น No.100 มีช่องเปิดเล็กกว่า
3. 200 Mesh ดีกว่า 100 Mesh หรือไม่?
ไม่เสมอไป No.200 มีช่องเปิด 75 µm จึงละเอียดกว่า No.100 ที่ 150 µm แต่ถ้าร่อนยากหรือละเอียดเกินความต้องการก็ไม่ได้ให้ประโยชน์เพิ่ม
4. 60 Mesh ใช้แทน 80 Mesh ได้ไหม?
ไม่ควรแทนจากเลขอย่างเดียว เพราะใน ASTM E11 ขนาดช่องต่างกัน 250 µm กับ 180 µm ต้องดูผลที่ต้องการและทดลองจริง
5. มีสเปกเดิม 100 Mesh แต่หาไม่ได้ ใช้ 120 Mesh แทนได้หรือไม่?
ต้องประเมินก่อน เพราะ No.100 = 150 µm ขณะที่ No.120 = 125 µm ถ้าเป็นสเปกควบคุมคุณภาพ (QC) ที่ใช้งานอยู่ ไม่ควรเปลี่ยนโดยไม่มีการอนุมัติ
6. ถ้าตะแกรงตัน ควรเพิ่ม Mesh หรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ควรเพิ่มทันที เพราะช่องจะเล็กลง ควรตรวจความชื้น การจับตัวเป็นก้อน ปริมาณตัวอย่าง วิธีร่อน และลองลด Mesh หากวัตถุประสงค์อนุญาต
7. Test Sieve 100 Mesh กับตะแกรง 100 Mesh ในเครื่องผลิตคือของเดียวกันไหม?
ไม่จำเป็น ใน PEL-201 ซึ่งเป็นตารางตะแกรงลวดสานอุตสาหกรรม 100 Mesh สามารถอ้างอิงร่วมกับขนาดลวดและ Opening ของสเปกนั้น ส่วน Test Sieve 100 Mesh ต้องยืนยัน ขนาดช่องเปิดที่ระบุ (nominal aperture) ตามมาตรฐาน Test Sieve ที่ใช้ จึงไม่ควรถือว่าเป็นสเปกเดียวกันจากเลข 100 Mesh เพียงอย่างเดียว
8. Mesh กับ Micron แปลงกันได้ตายตัวหรือไม่?
ไม่ควรใช้สูตรแปลงทั่วไปเป็นสเปกสุดท้าย สำหรับ Test Sieve ให้ยืนยันขนาดช่องเปิดจากมาตรฐานของเบอร์ตะแกรงที่ใช้งานจริง
9. ต้องใช้ Test Sieve หลายขนาดพร้อมกันหรือไม่?
ไม่จำเป็นทุกงาน ถ้าต้องการเพียงตรวจผ่าน/ไม่ผ่านอาจใช้ขนาดเดียว แต่ถ้าต้องการดูการกระจายขนาด ควรใช้หลายถาดตามวิธีทดสอบที่กำหนด
10. ถ้าผงชื้นหรือจับตัวเป็นก้อน ควรแก้ด้วยการเปลี่ยน Mesh อย่างเดียวหรือไม่?
ไม่ควร เพราะความชื้นและการจับตัวเป็นก้อนทำให้ผลการร่อนเปลี่ยนได้ ควรควบคุมสภาพตัวอย่างและวิธีร่อนร่วมกับการเลือก Mesh
อ้างอิงที่ใช้ยืนยันหลักการ
แหล่งอ้างอิงต่อไปนี้ใช้ยืนยันขนาดช่องเปิด มาตรฐานของ Test Sieve และกรอบด้านอุปกรณ์การผลิตอาหาร ไม่ได้กำหนดว่าอาหารเสริมทุกชนิดต้องใช้ Mesh เท่ากัน
ตารางอ้างอิง PAPHAVIN สำหรับตะแกรงลวดสานสแตนเลสอุตสาหกรรม แสดงจำนวน Mesh หมายเลขลวด ขนาดลวด ขนาดช่องเปิด และพื้นที่เปิด ใช้เทียบสเปกตะแกรงลวดสาน ไม่ใช้แทนมาตรฐาน Test Sieve
ดูตารางอ้างอิง →มาตรฐานสำหรับผ้าตะแกรงลวดสานและ Test Sieve ใช้ยืนยันเบอร์ตะแกรง ขนาดช่องเปิด และข้อกำหนดการตรวจสอบของ Test Sieve
เปิดแหล่งอ้างอิง →มาตรฐานข้อกำหนดทางเทคนิคและวิธีทดสอบสำหรับ Test Sieve ที่ใช้ผ้าตะแกรงลวดสานโลหะ โดยอ้างอิงขนาดช่องเปิดตาม ISO 565
เปิดแหล่งอ้างอิง →ใช้เป็นกรอบด้านวิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ และการเก็บรักษาอาหาร จึงเกี่ยวข้องกับความเหมาะสมและสุขลักษณะของอุปกรณ์ แต่ไม่ใช่ตารางกำหนด Mesh สำหรับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด
เปิดแหล่งอ้างอิง →ต้องการให้ช่วยตรวจสเปกตะแกรงก่อนขอราคา?
ส่งหน้าที่ของตะแกรง ขนาดที่ต้องการ วัสดุ จำนวน และสภาพการใช้งาน เพื่อช่วยตรวจความครบถ้วนของสเปกก่อนขอราคาหรือสั่งซื้อ
LINE Official
LINE ID: ppv9
สแกนเพื่อเพิ่มเพื่อนและส่งสเปก